şükela:  tümü | bugün
  • (bkz: saxon)
  • 2 temmuz günü pkk - kongra gel'i protesto mitingi düzenlenecek ilçe.
  • (bkz: sason isyanı)
  • batmandan 70 km uzakta olan, çoğunlukla arap ermeni ve kürt vatandaşların ikamet ettiği, çocukların birbirine taş atarak yada ineklerle beraber çöplükleri karıştırarak oyunlar oynadığı, altındaki dere kenarında güzel bir balıkçının olduğu bir ilçedir.olurda sizin yada yakınınızın tayini çıkarsa gidin korkmayın.
  • (bkz: sasun)
    (bkz: sasunk)
    (bkz: kabilcevz)
  • asıl adı ve tarihteki bilinen adı sasun olan ilçe. sofia agopyan bu ilçenin kültürü ve tarihine dair sasun'a ait internet sitesinde çok güzel bilgiler veriyor, buraya da taşımak isterim:

    amerikalı ermeni ünlü yazar william saroyan: “ermenice'de "deli" kelimesi sadece ironik (alay etmek amacıyla) anlamda kullanılmaz. bazen büyük saygı ile de kullanılır. mesela sasuntsı tavıt (sasunlu tavit) “deli” idi. onun ne yaptığını bilmiyorsanız, kısaca size söyleyeyim: "o her şeyi yaptı”. sasun’da her zaman çok iyi ve onurlu insanlar yaşadı.

    din
    sasun ermenilerinde bazı putperest inanışlar ve mitolojik özellikler şimdiye kadar hala varlıklarını korunmaktadır. ama bu inanışlar, hıristiyan adetler ile karşımıza çıkmaktadır. tarihi kaynaklarında m.ö. 26. yüzyıl’da ermenilerin tanrısı “haya” olarak geçer. m.ö. 23. yüzyıl’da ise “haya tanrı’ın çocukları” şeklinde geçer; haya tanrı’nın çocukları armı (aram) ülkede yaşıyorlardı(armi-aram “armenia” adının kaynağı). bu topraklarda başka bir ermeni devleti “aratta” devleti hakkında bilgiler var: “ orada evren tanrısı haya vardı ve onun oğlu hayk. bir de güneş tanrısı aram”.

    büyük ermenistan (medz hayk) döneminde çok ilginç mitoloji vardı.
    “aramazd” -yüce tanrı, göklerin ve yerin yaratıcısı, tüm tanrıların babası.
    “astğik”- aşk tanrıçası.
    “anahit”- güzellik ve annelik tanrıçası.
    “nane” - felsefe tanrıçası ve aile vasisi ( ondan sasun ermenileri ailede büyükannelere “mam-nan” diyorlar). ve diğer birçok tanrı...

    301 yılında ermenistan’da hıristiyanlık resmi din olarak ilan edildi. o zaman tüm ermenistan’da ve sasun’da ermeni kralı trdat, pagan tapınakları yıktı ve kiliseler inşa etti.

    sasunlu ermeniler, şimdiye kadar kutsal bayramlarda kurban kesiyorlardı. bu adet pagan zamanlardan gelmektedir ama zamanla hıristiyan inanışlara da girdi. dini bayramlarda kuzu veya horoz kurban edilirdi.

    sasunlu göçmenler, şimdiye kadar gittikleri birçok ülkede halen mereto dağı (ermenice maruta, maratuk) ve mereto kilisesi için kurban kesmeye devam etmektedirler.

    kültürel özellikleri
    sasunlu kadınlar, boyalı uzun bir gömlek ve el nakışlı önlük giyerdi. başlık; “kofi”, altın ve gümüş sikkelerden oluşurdu. on iki yaşından itibaren ermeni kızlar, sadece “kofi” kullanırdı, evlendikten sonra da “savan” denilen beyaz örtü ile saçlarını kapatırlardı. ”savan” denilen baş örtüsünü pamuk teli ile örüyorlardı.
    sasun’da en itibarlı elbise “aba” denilen elbise idi. “aba” elbisesi keçi kılından yapılır.
    erkekler, beyaz bir gömlek, deri ayakkabı, keçi kılından yelek ve hançer ile kayış giyerdi.

    sasun’da arıcılık, bahçıvanlık, halı dokumacılığı, metalurji işleme, ticaret ve hayvancılık ana geçim kaynağı oldu. sasun’da yetenekli kuyumcular ve çömlekçiler vardı.

    sasunlu ermeniler sabun işinden de iyi anlardı. onlar özel bir şekilde sabun pişiriyordu. her aile’de yılda iki kez sabun pişirilirdi. onun için su, hayvansal yağ, zeytinyağı, tuz ve bitki külü kullanılıyordu. yağları hep birlikte pişiriyor ve sonunda tuz ekleniyordu. bu malzemeler ile dondurulmuş sabun imal ediyorlardı.

    ulusal mutfağı
    genellikle sasun’da ermeniler, ermeni geleneksel ekmeğini, “drmuz” denilen özel ekmeği pişiriyordu. “drmuz” yumuşak, sarı ve lezzetli ekmek idi. darı unu ile hamur yapılıyordu, yuvarlak hamur toplarını yaprağa sarılı kömür üzerinde fırına atarlardı. genellikle bu ekmeği yoğurt (ermenice “madzun”) ve süt ile yiyorlardı.
    ermeni mutfağında en popüler olan “gata”, “kufta”, “harisa”, “tanabur” yemeklerinden başka, sasun’da ermeniler “şakgami tıtu” yiyordu (salamura sebze yemeklerden biri). “şakgami tıtu” yemeği çoğunlukla kışın yenilirdi.
    bunun yanı sıra farklı reçel çeşitleri de yapılırdı: ceviz reçeli, kabak reçeli…
    yaşlı kadınlar ve çocuklar için besleyici ve sağlıklı tatlılar (ermenice “ anuşeğen”) pişirilirdi (kurutulmuş meyveler, bal ve ceviz ile birlikte).
    sasun mutfağında genellikle sebze, koyun ve tavuk eti,bulgur, kavrulmuş yeşillik,mercimek, pirinç,ıspanak, kurutulmuş meyveler kullanılırdı. özellikle yumurta ile ıspanak, bulgur pilavı, tavuk ile pirinç pilavı ve kurutulmuş meyveler ile diğer farklı pilavlar çok popüler idi.
    sasun ermenileri, sütten “madzun” (yoğurt) ve beyaz peynir yapıyorlar. bu her zaman sofranın ayrılmaz bir parçası olmuştur.
    sasunlu ermeniler nane çayını da içiyordu (zaman zaman da kuru karanfil ile).

    http://www.sasun.org/…ermeni-kulturu-makale,11.html

    ayrıca: (bkz: maratuk dağı)
  • doğduğum ve çocukluk yıllarımın geçtiği, dağlar arasına sıkışıp kalmış, şehir merkezi helkıs dağı eteğinde kurulu olan batman iline bağlı ilçe. nüfus arap, kürt ve ermenilerden oluşur. on iki sene önce ilçe nüfusu 7 bin küsurdu. tekel işletmelerinin kapanması ile ilçe ciddi bir göç verdi. göç dalgası ilçenin sosyal yapısından ekonomik durumuna kadar bir çok alanda olumsuz etkiler yarattı. son gidişimde karşılaştığım manzara içimi burkmuştur. hafızama kazınmış tüm güzellikler yok olup gitmiş. gittiğime pişman olarak ve bi daha gitmeme kararı alarak döndüm. yine de samimi insanların, özlenen komşuluk ilişkilerinin, herkesin birbirini kolladığı mahalle ortamlarının olduğu, küçük ama doğal bir ilçe olarak kalacak hafızamda. keşke hep eskisi gibi kalsaymış.