şükela:  tümü | bugün soru sor
  • öncülerinden genetikçi nobel ödüllü john sulston vefat etmiş.

    ölümsüzlük böyle olmalı.

    "insan genomu projesi'nin kamu kaynaklarıyla yürütülmesi ve sonuçlarının halka açık olması konusundaki öncülüğüyle tanınıyordu."link
  • insan genomunun (yani bi insanın başından sonuna bütün dna'sı) sekanslanması projesi.
    sekanslamak da dna dizisinin bilgisini bulmak demek. dna dizisindeki bilgi a, t, c, g'lerden oluşuyor. nasıl ki bilgisayar bilgisi 0'lardan ve 1'lerden oluşuyorsa dna bilgisi de bu dördünün kombinasyonlarından oluşur. hangi noktada hangi harfin olduğunu keşfettiğiniz zaman dna sekansını öğrenmiş oluyorsunuz.

    insan genomunun uzunluğu 3.2 milyar baz. sorun şu ki, kullanılan biyokimyasal tekniğin bi sınırı var, ve sekanslama işini sadece minik minik parçalar halinde yapabiliyorsunuz. çok çok başarılı, hata oranı düşük (ve yavaş) bi teknik kullanırsanız* tek seferde 800 harflik parçaları bile okuyabiliyorsunuz. daha ucuz ve hızlı tekniklerle ise ancak 200, 100 veya 50 harflik parça okuyabiliyorsunuz.

    zurnanın zırt dediği yere geldik: 3.2 milyar harflik bi şeyi 200'er harflik parçalara böldünüz, okudunuz, sonra bu parçaları nasıl bir araya getireceksiniz? haydi kolay gelsin, siz olsaydınız nasıl yapardınız? o parçaları sıraya sokmadığınız sürece hiç bi anlamı yok. tevekkeli değil, ilk insan genom sekanslaması 15 yıl sürdü. sonra bilgisayar teknolojisinin gelişmesi falan, hızlandı baya.

    bu parçaları bir araya getirmek aslında tam olarak puzzle çözmek gibi bi şey. karşılaştıra, karşılaştıra, oraya oturuyor mu, buraya uyuyor mu diye deneye deneye yapıyorsunuz. devasa bi puzzle düşünün, ama 1000 parçalı değil 20 milyon parçalı. ilk genom sekanslamasındaki esas sıkıntı şuydu: puzzle bitince neye benzeyeceğini de bilmiyorduk. neyse ki artık ortaya çıkacak resmi biliyoruz. hani siz puzzle çözerken kutunun üstündeki resme bakıyorsunuz ya sık sık, bilgisayar da o 20 milyon parçayı bir araya getirirken diğer insan genomlarına bakıyor (reference genome), ve nispeten daha hızlı bitiriyor.