şükela:  tümü | bugün
  • tarihte ilk kez hareket eden bir canlının tasvir edildiği, atinada bulunmuş olan heykelin adı
  • m.ö. 480 lere tarihlenmiştir
  • sanat tarihinde bir dönüm noktası olan, mö 5. yy'da atina'da yapılmış heykel . bu cocukcağızdan önce bütün heykeller büle kaskatı, tek ayak arkada tek ayak önde ama ikisi de yere dümdüz basarak, sırtları dimdik, yüzleri tam karşıya ifadesiz bir şekilde bakarak ve inanılmaz bir simetriyle yapılıyorlarmış. nam-ı diğer gerçek insanla pek bi alakaları olmayan sadece tanrılara bağlılık ya da atletizmde üstünlük falan gibi bir şeyi ifade etmek için kullanılan zımbırtılarmış bunlar (bkz: statuettes of worshippers)(bkz: kouros)

    sonra bi gün bi amcam demiş ki, insan dediğin büle değil. bu nedenle yapmakta olduğu heykelin önce başını hafiften sağa çevirmiş, ağırlığı arkadaki ayaktan ön ayağa almış, omurgayı s şeklini alacak şekilde yapmış (bkz: contropposto) ve sonra bütün hatları azıcık da olsa yumuşatmış. böylece daha gerçekci insan figürleri yapılmaya başlanmış.

    kritios oğlanında bulunan bu küçük detaylar, sonuç olarak heykellerde ağırlığın ve gerginliğin dengesel dağılışı, farklı düzlemlerde hareket, çevreyle ilişki, ifade hede hödö gibi kavramların ortaya çıkışını sağlamıştır ki bu kavramlar hala sanatta yoğun bir şekilde kullanılmakta...
  • 1866 yılında akropol'ün oralarda kazı yapılırken rastlantı sonucu keşfedilmiştir. büyük ihtimalle bronz aslından antenor'un öğrencisi kritios tarafından yaptırıldığı düşünüldüğünden kritios çocuğu veya kritios oğlanı* ismi takılmıştır. bunun sebebi bu heykeltıraşın elinden çıkan çoğu heykelle benzerlik taşımasıdır. bunlardan biri çift heykel olan harmodius and aristogeiton heykelleridir. bu heykelin özelliği tipik geometriye bağlı heykellerin aksine ilk kontrapost duruşa sahip heykel olmasıdır. en azından bilinen ilk heykel*. zira ileri dönemlerde kazılara aday olan birçok bölge var.

    bu kontrapost duruş basit olarak heykelde vücut ağırlığının bir bacağa bindirildiği ve öbür bacağın dizden hafifçe kırılarak serbest bırakıldığı duruştur. kökeni, kritios oğlanı'nın başını çektiği eski yunan heykellerine dayanır. ağırlığın kaydırılmasıyla kalça, omuz ve baş hafifçe eğilmiş, organik bir hareket etkisi yaratılmıştır. kontrapost hem çıplak, hem de giyimli figürler için de kullanılabilir. rönesans ve özellikle maniyerist sanatta sıklıkla karşılaşırız bu duruşa. hint, roma ve yunan sanatında bu duruşa ve serpantin dediğimiz duruşa sahip duruşa ise s eğrisi* deriz.

    bundan önce heykeller daha çok şuna benzerken kritios oğlanıyla heykel teknolojisini ilerletmiş oldular ve dümdüz olan heykel şu şekli aldı. büyük ihtimalle bu şaheseri yapan heykeltıraş sevincinden uyuyamamıştır.

    heykel tamamen mermerden olup 86 cm boyutlarındadır. termofil yenilgisinden sonra tüm attica'yı fetheden serhas bu bölgede bulunan tüm tapınakları ve evleri tahrip etti. kutsal olan her şeye zarar verdi ve mora istilasıyla savaşı bitirme niyetindeydi. salamis bozgunundan sonra küçük bir birlik bırakan serhas, asya'ya geri çekilmek zorunda kaldı. böylece atina tekrar yunan ittifakının eline geçmiş oldu. savaştan sonra çoğu kutsal emanet ve heykel törenler eşliğinde atina'da gömüldü. heykelin başı 23 yıl sonra yine akropol'ün güney duvarında yapılan bir kazıda bulundu ve birleştirildi fakat sağ ayağı ve dirsekten itibaren iki kolu kayıp. büyük ihtimalle persler, heykelin başını ve uzuvlarını parçalayıp fırlatıp attılar.

    tabi kontrapost ileri zamanda daha da geliştirdi önce şu hali, daha sonra şu, ondan sonra şu ve en nihayetinde şu hali aldı ve geliştirildi.

    (bkz: s eğrisi)
    (bkz: kontrapost)
    (bkz: serpantin duruş)
  • ben de klitoris oğlanı okudum allah affetsin.
    (bkz: yaran yanlış okumalar)