şükela:  tümü | bugün
  • (bkz: uzay hepari)
  • (bkz: 4d)
  • türkçe meali: dört boyutlu düzlem 'dir*
  • (bkz: spacetime)
  • zamanin bir boyut oldugunun ayirdina vararak, uzlamsal boyutlarla arasindaki sezgisel yada fiziksel olasi farklari gerekce göstermeksizin, evrenin boyutlarinin tümünün olusturdugu olguya verdigimiz ad. uzayin özellesmis bir hali.

    bizim uzayimiz bir uzayzamandir.

    bir evrende 4 boyut var diyelim: w, x, y, z
    söz konusu olan, bir uzaydir.

    4 boyutlu bir uzay daha düsünelim: x, y, z, t
    burada söz konusu olan da bir uzaydir. lakin siradan bir uzay degil, bir uzayzamandir. gerci uzayzaman da gayet siradan bi halttir, alistik artik.
    buradaki t boyutu uzlamsal bir boyut degil, zamandir ve digerlerinden ayri olarak maddenin (dolayisiyla enerjinin) bu boyut üstündeki dagilimi uzlamsal boyutlardaki dagilimindan farkli kurallara baglidir.
  • kirildi mi tamiri cok zor!
  • asla sabit bir noktası bulunmayan kümedir. yani (3,3,3,3) gibi bir yerde isteseniz de beklenemez.

    en olası yeri karadelik olup, karadeliklerin de hareket ettiği düşünülürse sabit bir nokta oluşmaz.

    evrenin dışarısında kalan bölgede zaman 0 olsa da, boyutun bir anlamı olmayacağı için zaman da oluşmaz (anlamsızdır.)
  • teorik olarak sabit bir noktası bulunabilir. yani en azından götümden bakıldığında.

    einstein göstermiştir ki zaman cismin hızına göre değişir. bir şey ışık hızına ulaştığında o şey için zaman akmaz. sabit kalır. fakat göreceğiniz üzere bir şey ışık hızında gidiyorken de diğer koordinatlarda (x, y, z) sabit olamaz. yol alır.

    şimdi fikir şu;

    zamanı sabit tutmak için bir cismi ışık hızına çıkartıyoruz. diğer koordinatları sabit tutmak için de hızına rağmen yer değiştirmesinin 0 olacağı bir düzeneğin içine koyuyoruz. yani kısacası bir ışık ışınını alıp, bir koşu bandının üzerine koyuyoruz.
  • evrenin sabit olduğu ve hiç bir değişkenin olmadığı kütlesi çok yoğun, çekim gücü astronomik rakamların üstünde olan bir olgunun varolduğu bilinmektedir bunun bulunamaması olmadığı anlamına gelmemekte ve karadelikler olabileceği yönünde ki kanıyı desteklemektedir. bu olguyu nokta olarak tanımlarsak bu noktaya yaklasıldıkça zamanın yavaşladığı benim ve birçok fizikçinin görüşüdür.

    edit: artık entrylerim görünür olduğuna göre pek çok şey tartışacağız daha bu entryde eski bir gönderim birçok fikrimde değişiklik oldu ama yinede dursun burda