şükela:  tümü | bugün
  • (bkz: fabl)
  • tüketiciler tarafından sıklıkla eşyaya da yapılır bu. otomobiline isim vermek, kırmızı ayakkabılarına aşık olmak falan gibi şeyler...
  • insanın temel yanılgılarından birisidir. sıklıkla bu tuzağa düşeriz. en basitinden sinek öldürme hususunda yaşanır bu. sineğin bir yere konmasını bekleyip tepesine gazete indirerek öldürmek isteriz. tipik bir amtropomorfist bir eylemdir bu. sineğin gözleri kafasının üzerindedir. ama bizler insandan yola çıkarak sineği düşündüğümüz için, onun da gözlerinin bizimkiler gibi önde olduğunu sanırız. sonuç itibariyle bu eylemde başarı oranı düşüktür. çünkü sinek uçar. insanbilimcilik değil, insanbiçimciliktir doğrusu.
  • bir tür mantık hatası*.

    insanın insan olma durumuna ait özelliklerini dünyadaki başka durum, olgu, olay, kavram ve canlılara aktarmasına antropomorfizm denir. bunun mantık bakımından bir hata olarak görülmesinin nedeniyse bir şey hakkında özellikle yargılayıcı önermeler sunarken insan olma kıskacında kalarak düşünmenin objektif yargılama yetisinin üstünü örtüp onu ötelemesidir. “köpeğim witty onun boynunu okşadığımda çok mutlu oluyor”, “tanrı nikâhsız sevişenlere kızar”, “katil balinalar mutlak bir sabırla avlarını köşeye sıkıştırmaktalar” gibi cümleler antropomorfik cümlelerdir ve mutlu olmak, kızmak, sabretmek gibi fiil ve oluşlar insana ait özellikler, daha doğrusu insanın kendi hormonal ve nörolojik değişimlerine taktığı adlardır. insan olmayan başka şeylerden bahsederken bunları kullanmak yersizdir; çünkü insanların birbirlerine anlatmak istedikleri şeyleri betimlerken kullandıkları -hemen hemen- ortak bir dil (insan dili) vardır ve öteki şeyler bu dilin dışında kalır ve onların dünyayla, insanlarla ve birbirleriyle olan iletişimleri insandan farklıdır -veya hiç yoktur.
  • insanoğlunun en büyük yanılgısıdır. kısaca herşeyi kendisi gibi zannetmesi hastalığıdır.
  • aynı zamanda, böyle buyurdu zerdüşt'te de nietzsche, “ey sen büyük yıldız! aydınlattıkların olmasaydı, ne olurdu mutluluğun?” diyerek yıldızı kişileştirmiştir . antropomorfizm, insan dışı varlıkları insan biçimine sokmanın dışında, insani duyguları da yüklemektir. dini boyutta ise tanrıları insan biçimine sokmaktır. teşhis sanatının, felsefedeki karşılığıdır. teşhiste yapılan; insan dışı varlıkları, insansal özelliklerle donatma eylemi –antropomorfizmde de yapılmaktadır.

    --- spoiler sayılabilir ---

    coen biraderler'in barton fink filminde de; duvarlar kağıtlarının akması ya da alev alması da buna örnek olarak gösterilebilir. charlie meadows karakterinin sinirlilik hali, duvar kağıtları üzerinden verilmiştir.

    --- spoiler sayılabilir ---
  • müslümanların subhanallah ve benzeri zikirlerle uzak durmaya çalıştıkları düşünce hatası.

    bu zikrin namazda onlarca kez tekrarlanan varyasyonları da şöyle:
    subhane rabbiyel azim
    subhane rabbiyel ala

    ibn-i arabi'nin konuya dair getirdiği çok güzel bir açıklama da şuradan okunabilir :#14113420
  • uzaylıların, meleklerin ve tanrıların insansı olarak tasvir edilmesinin arkasındaki neden. bilim çevrelerinde yapılan son tartışmalara göre uzayda insansı* uzaylıların olması zeki bir uzaylı dinozor türünün olmasına göre daha düşük bir ihtimaldir. ancak biz uzayda ya da öte dünyada insana benzer canlıların olma ihtimalini daha akla yatkın buluruz. melekleri de zaten dinlerle çelişmemek için insan suretinden başka bir formda tahayyül edemeyiz.

    hayvanlarla konuşmak, kendi ana dilinde komut vermek de antropomorfik bir yaklaşımdır. bir köpeğe "otur!" dediğin için oturmaz, o komutla beraber gelen hareket-beden-ifade kombinasyonundan talimat alır. bu yüzden "otur!" yerine "zıpla!" komutunu verince de oturmasını sağlayabilirsiniz. yapılan bir laboratuvar deneyi de okul öncesi çağdaki çocukların ağırlıklı olarak memeli ve insansı hayvanları* daha çok sevdiğini, insana benzemeyen yılan, örümcek gibi hayvanları da sevmediğini ortaya koymuştur. bu da neredeyse bütün kültürlerde antropomorfik yaklaşımın yaygın olduğunu gösterir.

hesabın var mı? giriş yap