şükela:  tümü | bugün soru sor
  • yunan filozofu ve sofisti. leontinoi'da (sicilya) doğan gorgias m.ö. 424'de syrakusai'lilere karşı yardım istemek için elçilik göreviyle atina'ya gitti. belagatıyla atinalıları hayran bıraktı. orada hitabet dersleri verdi, attikalı hatipleri, hatta thukydides'i bile büyük ölçüde etkiledi. çok zengin oldu, gösterişli bir hayat sürmeye başladı. çeşitli eserler yazdı, bu arada her şeyin bir görüntüden ibaret olduğunu ileri süren peri phisoes e per tu me ontos (tabiat ve yokluk üzerine) adlı eserini yayınladı. gorgias bilginin imkansızlığını ileri sürmüştür. gorgias'ın görüşleri şu üç yargıda özetlenebilir:

    1.) hiç bir şey yoktur.
    2.) olsa bile bunu bilemezdik.
    3.) bilseydik de başkalarına bildiremezdik. gorgias doğru bilginin imkansızlığını açık seçik ileri sürmekte ve bu sözleriyle de felsefede septisizm denilen öğretinin başlamasına düşünsel ortam hazırlamıştır. platon retoriğin özünü ve değerini araştırdığı gorgias diyalogunda onun retorikçi yanını över. gorgias şiire rakip olabilecek etkili bir düzyazı geliştirmeye çalışmış ve bu amaçla üslup çalışmalarını retoriğin önemli bir bölümü haline getirmiştir.
  • "hiçbir şey yoktur, varsa bile kavranılamaz, kavranılır olsa da öteki insanlara bildirilemez ve anlatılamaz" diyen sofist filozof.
  • platon'un diyaloglarından biri de gorgias ve soylev sanatı uzerinedir. diyalog, sokrates ve donemin unlu sofistlerinden gorgias'ın bir dost meclisinde retorik uzerine hararetli tartismalarindan ibarettir.
    sokrates retorigi yerden yere vururken o dönem parayla retorik dersi veren gorgias lafı yer oturur. sonra polos girer devreye, kendisi genc ya bir havalarda, koca sokrates’e kafa tutar, sonra bakar başedemiyor iyi peki öyle olsun der geçer köşesine. ama durun daha bitmedi, bölüm sonu canavarı kallikles vardır sırada. artık işler kızışmış, sohbet hararetlenmiştir. ama sonunda sokrates bir yolunu bulup kundeye getirir bizim asabi kallikles’i. ozetle socrates; “siz retorlar anca nabza göre şerbet verirsiniz, sizi dinleyenlerin zaten hoşuna gidecek şeyler eveler gevelersiniz ama gerçekten onlar için neyin yararlı olduğunu söylemezsiniz. adalet, doğruluk, erdem gibi şeyleri doğru düzgün bilmiyorsunuz sizi dinleyenler için neyin iyi olduğunu nerden bileceksiniz. haram zıkkım olsun aldıgınız paralar.yıkılın karsımdan” diyor. yaaa böyle iste..

    peki socrates nasıl basarır bu uc yagiz feylozofu alt etmeyi. yine retorik diyorum ben buna. insanların uzlaşmasını mumkun kılan şeyin diyalog oldugunu soyleyen socrates uzlasmayi ise yontemli ikna ile saglar. ustaca yonelttigi sorularla gercegi karsindakine buldurtur. sokratik diyaloglar deniliyor bu yöntemli konusmaya. bana sorarsaniz beyin amciklamasi da denilebilir pekala.
    simdi biraz da kafa karıstıralım..gorgias diyalogunda retorik icin ileri geri konusan socrates aslında sofist olarak bilinir feylozof dünyasında. gerçi tartışmalı konudur ama referandum yapılsa kesin sofist cikar. simdi bilindigi uzere bu gorgias diyalogunu platon kaleme almistir. zaten cogu yerde socrates mi konusur yoksa platon mu bilinmez, karisir. yani platon adam gibi cikip diyalogda kendi adini kullansa, sokrates’i de bulaştırmasa kafalar bu kadar karismazdi. ve tabii ki: “sokrates hiç kitap yazmadı ki”
  • 3 basamakta felsefeyi kestirip atabilen kişidir, fakat görüşleri beyin jimnastiği için çok kullanışlıdır. kendisinin hiçbir şeyin bilinemeyeceğini nereden bildiği, biliyorsa dahi bunu nasıl aktardığı sorusu antitez olarak lisedeki felsefe öğretmenim tarafımdan "seni yendim gorgias!" yüz ifadesiyle bizlere aktarılmış idi. yine de toy bir genç idim, antik yunan filozoflarını lise hocamdan daha saygıdeğer bulduğum için bir dönem sofist yaşam sürdüm. güzel şey sofizm aslında, tertemiz, mis gibi. homo mensura arkadaşım!
  • devlet ve yasaları araç, insanı ise amaç olarak ele almıştır. ayrıca bu adama göre, toplumsal irade değiştikçe adalet anlayışı da değişecektir.
  • suslu laflara meftun atinalilar'i o denli etkilemis ki onun gibi belagatla konusanlar icin isminden bir kelime turettirmis: gorgiazein.
  • septik filozof.
  • 1- hiçbir şey yoktur.
    2- varsa bile insan için kavranılamaz
    3- kavranılsa bile dile getirilemez.
    ayrıca bilginin yokluğunu da söyleyen adam. benim anlamadığım nokta bilginin olmadığı bilgi yığınıyla nasıl iddaa edilebilir? eğer bilgi gerçekten yoksa tecrübe de yoktur ve bu sözler söylenemez ve doğru olamaz.
    eğer haklıysa bilgi gerçekten vardır...
  • her ne kadar "platon" yayınevinden çıkmış gibi gözükse de aslında retorik üstadı sokrates ile çömez retorisyen gorgias arasında geçen diyologları binlerce sene evvel bizim için not eden platon sayesinde tanıklık ettiğimiz diyaloglardır

    dilde ve ifadede incelikler, söz sanatları, felsefi saptamalar havada uçuşmaktadır, 2500 sene sonra ara ki bulasın.