şükela:  tümü | bugün
  • bir tur koahtır.
    havanın organlarda veya dokularda (ozellikle akcigerlerde) patolojik akümülasyonu.
  • turkcesi:hücre dokusunun havayla dolarak genişlemesi
  • akciğerlerdeki hava peteklerinin, çeperlerinin tahrip olmasıyla genişlemesi
  • koah sınıfına giren bir akciğer hastalığıdır. anfizem olarak da bilinir. amfizeme anfizem diyenlerin ambulansa anbulans dediği de görülmüştür*
  • tedavisi yoktur. tıp hastalığı durdurmayı veya yavaşlatmayı başarmakla yetinmektedir.
  • yakın zamanlara kadar sadece sigara tiryakisi erkeklere özgü olarak bilinen bir hastalık çeşidi. amfizem, akciğer dokusunu oluşturan elastik liflerin parçalanmasıyla başlar. alveoller ve küçük bronşlar harap olarak bunların yerini hiçbir vazife görmeyen hava kistleri alır. akciğerlerin esnekliği giderek azalır. bronşlarda zaman zaman meydana gelen daralmalar nefes darlığını daha da arttırır. hatunlarda çok seyrek rastlanan bu hastalık, sigara içen hatun sayısının giderek fazlalaşması, bir taraftan da hava kirliliğinin her geçen yıl daha büyük boyutlara ulaşması sebebiyle artık hatunlar arasında da oldukca yaygın görülmektedir.

    akciğerlerimiz dış ortam ile sürekli temas halinde olan tek iç organımızdır. erişkin bir insan istirahat halinde iken günde 10 bin litre havayı teneffüs eder. soluduğumuz hava içinde bulunan çeşitli toz, mikrop, virüs, zehirli gazlar gibi zararlı etkenlere karşı akciğerlerin mükemmel bir savunma mekanizması vardır. ancak, bu olumsuz koşullar uzun süre devam ettiğinde, akciğerlerin savunma sisteminin kapasitesi aşılarak bu zararlı etkenlerle ilgili hastalık belirtileri görülmeye başlar. amfizemin oluşmasındaki nedenler arasında yukarıda da bahsettiğimiz üzere sigara vardır. sigara dumanı içindeki çeşitli maddelerin etkisiyle hava keseciklerinde makrofaj, nötrofil gibi iltihap hücreleri toplanır. bu hücrelerden, özellikle de nötrofillerden salgılanan "elastaz" isimli bir enzim, akciğerlerin elastikliğini sağlayan elastik liflerin parçalanmasına yol açar. sigara dumanı ayrıca, bronşlarda daralmalara neden olarak ve bronş salgılarını arttırarak da etki gösterir. hava kirliliği de kükürt dioksit, partiküller gibi maddelerle sigaraya benzer zararlara yol açar.

    amfizem oluşumunda bir diğer önemli etken ise doğuştan kanda "antitripsin" isimli maddenin eksik bulunmasıdır. antitripsin, elastaz enzimi etkisiz hale getirilirse akciğerleri elastazın zararlı etkilerinden koruyan bir maddedir. antitripsin eksikliğinde elastaz çok etkili olur. ancak, antitripsin eksikliği sık rastlanan bir durum değildir.
  • (bkz: amfizem)
  • sigaranın amfizem oluşmasındaki rolü;
    tütün dumanındaki katran akciğerlerdeki hava keseciklerini patlatınca,
    akciğerler esnekliğini yitiriyor.
    bunun sonucu olarak; amfizemli biri nefes alabiliyor, ancak nefesini dışarı "veremiyor"(!).

    ayrıca sigara içen her 10 kişiden 9’unda amfizem başlangıcı olduğu belirtiliyor..
  • akciğer kesciklerinin balonlaşması
  • terminal bronşiollerin distalinde asinuslarda genişleme ile karakterize hastalıktır. patolojik olarak 4 alt tipte incelenir:
    1-sentrasiner amfizem: asinusun proksimal kısmı etkilenmiştir.
    lezyonlar sıklıkla üst loblarda ve apikal* bölgede görülür
    alfa1 antitripsin eksikliği olmayan hastalarda, sigara içimine bağlı olarak en sık görülen amfizem tipidir.
    2-panasiner amfizem: asinusun hem distal, hem proksimalinde genişleme vardır.
    akciğer alt segmentlerini tutan lezyonlar görülür.
    alfa1 antitripsinin kongenital eksikliğinde görülen amfizem tipidir.
    3-paraseptal amfizem: proksimal kısım sağlam olup yalnızca asinusların distali etkilenmiştir.
    özellikle gençlerde görülen spontan pnömotoraks olguları bu amfizem tipi zemininde gelişmektedir.
    4-irreguler amfizem: inflamatuar olaylar sonucu oluşan skar nedeniyle gelişir
    asinuslarda düzensiz tutulum vardır.
    genellikle klinik olarak belirti vermez.

    amfizem ve kronik bronşit farklı hava yollarını tutmaları dışında birbirinden ayrımı klinik olarak yapılan hastalıklardır ve birlikte görülme olasılıkları oldukça yüksektir.
    amfizem ve kronik bronşitin bir arada bulunduğu durum da koah* olarak adlandırılır.
    amfizem gelişiminde sigaranın önemli rolü olduğu görüşmüştür.
    amfizemde meydana gelen asinus genişlemesi geri dönüşümsüzdür.

    (bkz: bir patoloji kitabı olarak sözlük)